Lisa Phạm Số 455 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới nhất hôm nay K...

John McCain, anh hùng hay không?

Sổ Tay Ký Thiệt kỳ 201

John McCain, anh hùng hay không?

Trên chính trường nước Mỹ đang diễn ra một sự kiện hết sức nghịch l‎ý. Tổng thống Donald Trump, Đảng Cộng Hòa, bị những người theo Đảng Dân Chủ ủng hộ bà Hillary Clinton ghét vì đã thua đau, nhưng người ghét ông Trump nhất nước Mỹ hiện nay lại là một người thuộc Đảng Cộng Hòa: Nghị sĩ John McCain!

Ông McCain ghét ông Trump đến nỗi bị bệnh ung thư não vào thời kỳ chót, sắp giã từ trần thế mà ông cũng không...quên ông Trump và đã cho cả nước biết ông không muốn ông tổng thống tới dự tang lễ của ông. Ông McCain nói bà Clinton có thể OK, nhưng Trump thì ông không “welcome”. Ghét chi mà ghét dữ vậy?

Nguyên do là vì năm 2015, khi ông Trump ra tranh cử vòng sơ bộ của Đảng Cộng Hòa để được đề cử ra tranh chức tổng thống vào năm sau, một số nhân vật trong Đảng Cộng Hòa không ủng hộ ông, trong đó có Nghị sĩ John McCain. Chẳng những không ủng hộ, ông McCain còn đả kích ông Trump với những lời lẽ hơi nặng. Ông Trump đáp lễ và hai bên đã lâm chiến trong một cuộc lời qua tiếng lại cứ leo thang dần mỗi ngày.

Theo tường thuật của báo chí Mỹ, ngày 18.7.2015, trong một cuộc vận động tranh cử tại Iowa, ông tỉ phú Trump đã “bắn một phát” vào lòng tự hào của ông Nghị sĩ McCain được xem như một anh hùng trở về từ chiến trường Việt Nam: “Ông ấy không phải là một anh hùng trong chiến tranh. Ông ấy đã là một anh hùng trong chiến tranh vì ông ấy đã bị bắt. Tôi thích những người đã không để cho bị bắt.” Dù sau đó, ông Trump đã cải chính rằng ông không có nói như vậy và thêm: “Khi một người (lính bị bắt) cầm tù. Tôi coi người ấy là một anh hùng trong chiến tranh.” Nhưng vô hiệu. Ông McCain anh hùng vẫn không tha thứ!

Đúng là một “phát súng không có tiếng nổ và viên đạn vô hình” đã trúng mục tiêu khiến từ đó ông McCain đã “không quên” ông Trump trong suốt cuộc đời còn lại, trong khi đối với Cộng sản Bắc Việt, kẻ thù trong chiến tranh đã bắn hạ chiếc A-4 Skyhawk của phi công McCain trên vùng trời Hà-Nội năm 1967 và giam nhốt, hành hạ ông trong 6 năm (1967-1973), ông cũng không hận thù và sau khi trở thành dân biểu rồi nghị sĩ, ông đã thúc đẩy chính quyền Mỹ thiết lập bang giao với CS Hà-Nội, biến thù thành bạn.

Vậy mà chỉ vì một câu nói của ông Trump trong mùa tranh cử nóng bỏng mà ông không bao giờ có thể tha thứ và hòa giải, dù hai người cùng phục vụ nước Mỹ trên chính trường, và cùng đảng với nhau, người lập pháp, kẻ hành pháp.

Ai bảo ông Trump ăn nói bộp chộp, ẩu tả thì cần phải suy nghĩ lại. Và những ai từng “coi nhẹ” ông Trump (dù ông ta cân nặng 239 pounds), kể cả một số người trong giới được coi là “tinh hoa” (elite) của đảng Cộng Hòa,  cũng cần xét lại xem có xứng đáng với cái danh xưng cao ngạo ấy hay không.

Cuối cùng, chính Tổng thống Trump cũng nên tự xét lại mình và thành thật thú nhận khi ấy mình cũng chưa đủ tự tin và chưa…khôn lắm. Nếu đủ tự tin, và khôn hơn, ông Trump đã không “bắn phát súng” tai hại ấy vào ông McCain. Thật vậy, nếu khi ấy ông Trump tin chắc rằng mình sẽ thắng cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa và sẽ đánh bại luôn bà Hillary của đảng Dân Chủ để trở thành tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, và nếu cao tay ấn hơn thì ông phải nghĩ đến ngày ông vào ngồi trong Văn phòng Bầu dục Tòa Bạch Ốc và cần một đồng minh có hạng ở Thượng Viện, hơn là nói một câu chỉ sướng miệng mình trong giây phút và tạo ra một kẻ thù không cần thiết với lá phiếu quan trọng trong tay cho tới ngày nay.

Hậu quả là từ khi ông Trump trở thành tổng thống Hoa Kỳ, lá phiếu của Nghị sĩ John McCain đã luôn luôn là một trở ngại cho ông tổng thống muốn thực hiện lời hứa với cử tri: “Làm cho nước Mỹ lại vĩ đại” như xưa. Không chỉ sử dụng lá phiếu để chống lại ông tổng thống của đảng mình, Nghị sĩ McCain tiếp tục công kích ông Trump và đả phá những đường lối và chính sách của tổng thống trước diễn đàn Quốc Hội và trên báo chí. Bằng chứng rõ rệt nhất là dự luật hủy bỏ và thay thế Obamacare đã được Hạ Viện thông qua, khi lên Thượng viện bị lá phiếu của Nghị sĩ McCain giết chết vào phút chót mà ông nói là ông đã làm theo lương tâm và lẽ phải.

Nhiều người, bạn cũng như thù, đã chê ông Trump là “tay ngang”, không có kinh nghiệm về chính trị cũng có phần đúng.. Và từ khi dấn thân vào chính trường nước Mỹ, ông đã học hỏi được nhiều điều hữu ích, như đã bỏ được cái tật tranh cãi lăng nhăng, chỉ phí thì giờ, chưa kể có khi lại....tự bắn vào chân mình. Nay, sau hơn một năm dọn vào Bạch Cung, ông Trump trông ra vẻ… tổng thống hơn, và khôn hơn!

Mới đây, James Comey, cựu giám đốc FBI, đã xuất bản cuốn sách “A Higher Loyalty”, trong đó “nói hết” những cái xấu (?) của ông Trump để trả thù vì đã bị ông tổng thống sa thải bất ngờ. Cả đến việc chiều cao ông Trump thấp hơn Comey 5 in. cũng được viết ra với đầy tự hào.. Người đọc khách quan đã đánh giá “thấp” tác giả, và chắc nhiều người đã không tránh khỏi liên tưởng tới chuyện Hoàng đế Napoléon của nước Pháp ngày xưa, một thiên tài quân sự và hơi “thiếu thước tấc”. Một hôm có kẻ nào đó trong đám quần thần đã tâu với Napoléon rằng các quan trong Nhiếp Chính Viện đều cao hơn Hoàng đế. Napoléon thản nhiên đáp: “Những người đó dài hơn ta chứ không cao hơn ta!”

Tổng thống Trump, “dài” 6ft3, đã im lặng, không bắt chước Napoléon để dạy cho Comey một bài học. Ông đã “khôn” hơn khi mới tập tễnh bước vào nơi chính trường đầy gió tanh mưa máu!

Và ông Trump cũng đã im lặng trong lúc thiên hạ làm ồn cả lên về vụ ông McCain không muốn “thấy” ông Trump trong số người tới tiễn chân ông rời khỏi chốn trần ai đầy khổ lụy này. Mà nếu không im lặng, ông Trump có thể nói gì? Nhiều lắm, đại khái: “Ơ hay, nhờ ông nhắc tôi mới nhớ, đâu có cái lệ tổng thống phải đi dự đám tang một nghị sĩ nhỉ! Xin ngài cứ yên tâm.”

Vụ ông McCain “cấm cửa” ông Trump chưa êm thì lại tới vụ “tin mật” trong một cuộc họp của Văn phòng Tòa Bạch Ốc bị rò rỉ ra ngoài cho báo chí, và truyền thông báo chí lại được dịp ngưng mọi chương trình để loan “tin nổ”: “Tòa Bạch Ốc nói dù sao lá phiếu của McCain cũng không thành vấn đề vì ông ta sắp chết rồi!” Trump ghê tởm chưa! Thiếu văn hóa chưa! Vô giáo dục chưa! Và, bàn ngang tán dọc, phê phán, lên án, đòi Bạch Cung phải xin lỗi…

Số là vì tình trạng sức khỏe không cho phép, mấy tháng nay Nghị sĩ John McCain không tới Thượng Viện. Không tới Thượng Viện không có nghĩa là không có ý kiến và không bỏ phiếu. Gần đây ông McCain đã lên tiếng cho biết ông sẽ bỏ phiếu chống việc ông Trump đề cử bà Gina Haspel làm giám đốc cơ quan tình báo CIA, thay thế ông Pompeo vừa được bổ nhiệm làm ngoại trưởng. Trong một cuộc họp sau đó của nhân viên Văn Phòng Tòa Bạch Ốc, khi bàn về vấn đề này, bà Kelley Sadler, một phụ tá truyền thông, góp ý rằng lá phiếu của ông McCain không thành vấn đề vì ông ấy sắp chết rồi.

Và, khi câu nói vô tình trong nội bộ bị rò rỉ ra ngoài đã tạo ra một cơn bão truyền thông kéo dài cho đến nay, sau khi bà Haspel đã được Thượng Viện chấp nhận làm giám đốc CIA, và bà Sadler đã xin lỗi gia đình ông McCain với tư cách riêng. Nhưng nhiều người vẫn lên tiếng áp lực Tòa Bạch Ốc phải chính thức xin lỗi ông McCain. Trong đó có cả vài người thuộc đảng Cộng Hòa. Vụ này có lẽ sẽ còn kéo dài cho đến khi nào kẻ đưa tin ra ngoài bị lộ mặt.

Chính quyền của ông Trump đã bị nạn “rò rỉ” tin nội bộ ra ngoài ngay từ lúc nhận bàn giao và những kẻ ném đá giấu tay có mặt ở mọi nơi, từ Tòa Bạch Ốc tới các cơ quan trung ương, đã tạo thành một thứ được gọi là “deep state” (quyền lực ngầm) nhằm mục đích phá hoại guồng máy hành chánh của ông Trump. Ngay từ tháng 11 năm ngoái, Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions cho biết đã mở 27 cuộc điều tra về sự tiết lộ tin mật ra ngoài, trong lúc Bộ Trưởng Báo chí Tòa Bạch Ốc khi ấy là Sean Spicer đã ra lệnh kiểm tra bất thường điện thoại cầm tay của nhân viên để phát hiện những kẻ lộ tin nội bộ ra ngoài. Vụ “deep state” này hứa hẹn sẽ nổ lớn, rất lớn.

Vụ “Lá phiếu của McCain không thành vấn đề vì ông ấy sắp chết rồi” chỉ là một đòn bẩn của quyền lực ngầm không nhằm xúc phạm ông nghị sĩ bệnh hoạn đang chờ chết nhưng mục tiêu thực sự là ném một hòn đá vào sau lưng ông Trump, và có thể cả bà Sadler nữa. Hãy nghe Nghị sĩ Lindsey Graham, một bạn đồng viện với Nghị sĩ John McCain, nói trên “Face the Nation” của CBS News (Chủ nhật, 13.5.2018): “John McCain có thể bị chỉ trích vì bất cứ quyết định chính trị nào mà ông đã làm, hay bất cứ lá phiếu nào mà ông đã bỏ, nhưng ông ta là một anh hùng của người Mỹ. Và tôi nghĩ mọi người Mỹ muốn thấy chánh quyền Trump xử sự đúng hơn trong tình huống như thế này. Nó không làm tổn thương gì “you” cả để làm điều phải và trở nên vĩ đại.” Bọn “deep state” đang cười thầm đắc chí trong bóng tối!

Thế thì John McCain có phải là một anh hùng thật hay không? Joe Lieberman, cựu nghị sĩ, bạn rất thân và rất ngưỡng mộ John McCain, có viết một bài về ông đăng trên Nguyệt san NEWSMAX, số ra tháng 12, 2017, mang tựa đề “John McCain, A Most Remarkable American”. Không kể ảnh John McCain ngoài bìa, qua 14 trang báo, với rất nhiều hình ảnh ông McCain qua mọi giai đoạn, từ năm 1936 được ôm ngồi trên đùi ông nội, Đô đốc John S. McCain, đến tấm ảnh cuối cùng chụp tại Điện Capitol vào tháng 7, 2017, tác giả đã hết lời ca ngợi người bạn mình, nhưng không hề gọi John McCain là một “anh hùng” và cũng tránh không nói tới vụ xung đột giữa McCain và Trump.

Trong bộ phim tài liệu mới nhất tựa đề “John McCain: For Whom the Bell Tolls” vừa được phổ biến, ông John McCain nói với Đạo diễn Peter Kunhardt trong một cuộc phỏng vấn thu hình tại tư gia ở Sedona, Arizona: “Tôi muốn dân Mỹ coi tôi là một con người và tôi không phải là một ‘maverick’, và tôi đã làm những điều sai lầm”.

Có lẽ đây là lời chân thật nhất mà ông McCain đã nói từ trước tới nay. Tại Quốc Hội Mỹ, nơi ông đã góp mặt trong ba thập niên, John McCain  được coi như một “maverick” của đảng Cộng Hòa, một nghị sĩ với tinh thần độc lập, không bị trói buộc vào đảng và có thể hợp tác với người khác đảng trong những công việc thích hợp với ông. Xin mở ngoặc để nói sơ về nguồn gốc của danh từ ngộ nghĩnh này. Maverick nguyên thủy là tên riêng của một chủ trại chăn nuôi ở Texas: Samuel Maverick. Vì ông Maverick không đóng dấu riêng trên lưng những con bò của mình nên về sau danh từ này trở thành danh từ chung để chỉ những con bò không có đóng dấu của chủ. Sau đó, danh từ này được dùng trong lãnh vực chính trị để gọi những nhà chính trị có tinh thần độc lập như John McCain. Nhưng tại sao trong vế ở trên trong câu nói với người phỏng vấn, ông McCain lại khẳng định mình là một con người, vậy thì chữ “maverick” trong vế thứ hai phải là một “con vật”, một con bò không đóng dấu!  Một câu nói khiêm tốn ngụ ý châm biến cay đắng.

Có lẽ là một thiếu sót lớn nếu không nói tới những liên hệ của John McCain với người Việt Nam, vì chính Việt Nam đã nằm trong trái tim ông, sau nước Mỹ, và chính Việt Nam đã làm thành một phần đời của John McCain và là nguyên nhân của những tranh cãi hiện nay, về phía người Mỹ cũng như người Việt tại Mỹ, đặc biệt giới cựu tù cải tạo sau khi chiến tranh chấm dứt.

Sau khi John McCain được ra khỏi nhà tù ở Hà-Nội và trở về Mỹ năm 1973 không có nghĩa là ông chấm dứt mọi liên hệ tới Việt Nam. Trái lại, với tư cách nghị sĩ, ông rất quan tâm tới vấn đề nhân quyền tại Việt Nam và việc tái định cư cựu tù cải tạo. John McCain có một liên hệ khá mật thiết với bà Khúc Minh Thơ, chủ tịch Hội Gia Đình Tù Nhân Chính Trị VN (FVPPA), và đã giúp nhiều trong việc thi hành Chương Trình HO, trong đó có Tu Chính Án McCain năm 1997 mà nhờ đó những người con trên 21 tuổi của cựu tù cải tạo và vợ con những người đã chết trong tù cũng được sang Mỹ.

Có một chuyện hầu như không còn được ai nói tới nhưng có lẽ đã để lại một nỗi buồn trong lòng John McCain mà ông không bao giờ quên. Cũng vì quan tâm đặc biệt tới Việt Nam sau chiến tranh mà ông đã cùng với Đoàn Văn Toại, một sinh viên phản chiến thân cộng ở Sài-Gòn trước đây nhưng sau 75 đã mở mắt, lập ra Indochina Institute với mục đích không rõ ràng và Đoàn Văn Toại đã bị bắn trọng thương tại California sau khi dự một cuộc hội thảo chính trị về VN tại Washington do ông McCain tổ chức. Có lẽ đó là một trong “những việc làm sai lầm” mà ông đã thú nhận trong “John McCain: For Whom the Bell Tolls”. Và, ông cũng muốn dân Mỹ hãy nhìn ông như một con người.

Một con người mà trong suốt cuộc đời bình thường va tầm thường đã làm được một việc phi thường thì cũng đáng gọi là “anh hùng”. John McCain đã làm được hai việc phi thường.

Một, là con và cháu của hai Đô Đốc Hải Quân Mỹ mà đã không tìm cách trốn tránh khỏi sang Việt Nam tham chiến, và ông đã thi hành 20 phi vụ oanh tạc Bắc Việt trước khi bị bắn rơi.

Hai, trong khi McCain bị giam tại Hà-Nội, CSBV biết ông là con của Đô Đốc John S. McCain, Tư lệnh của Hải Quân Mỹ tại VN (1968-72), đề nghị trả tự do sớm cho ông. Biết kẻ thù sẽ dùng sự biệt đãi ông vào mục đích tuyên truyền và sẽ là một cú năng đánh vào tinh thần những đồng đội còn ở lại trong tù, McCain đồng ý được ra khỏi nhà tù sớm với một điều kiện: tất cả tù nhân bị bắt trước ông cũng được phóng thích cùng một lúc với ông, dù ông biết điều kiện ấy sẽ không được chấp thuận.

Trong một đất nước mà một cầu thủ bóng cà-na xuất sắc cũng được gọi là “anh hùng” thì với hai hành động “phi thường” như trên, gọi John McCain là anh hùng (không trong ngoặc kép) tưởng cũng không phải là quá đáng.

Ký Thiệt 

(Đời Nay ra ngày 1.6.2018)

    John McCain: giờ của sự thật                                                                                                                                     

 

__._,_.___

---

Posted by: "Patrick Willay" <

NHÂN NHẠC CHẾ THỬ XÉT LẠI TƯƠNG QUAN NHẠC LỜI CỦA CA KHÚC

NHÂN NHẠC CHẾ

THỬ XÉT LẠI TƯƠNG QUAN NHẠC LỜI CỦA CA KHÚC

Phạm Đức Thân

          Hồi còn nhỏ chúng ta thường nghe (đa số là trẻ em) hát (đôi khi có dị bản):

Ò, e, Rô-be đánh đu, Tặc-Dzăng nhẩy dù, Zô-rô bắn súng.
Chết cha, con ma nào đây, thằng Tây hết hồn, thằn lằn cụt đuôi.

Thật ra đây là chế lời cho nhạc của bài cổ ca Tô Cách Lan, tựa là Auld Lang Sine (old long since) phổ thơ của Robert Burns (1788) thường hát đêm giao thừa hay lúc tạm biệt. Lời Việt thật khác xa ý nghĩa của lời nguyên bản.

Đầu thập niên 1990 VN bắt đầu dùng phonelink, cũng xuất hiện nhạc chế của bài Tầu Đêm Năm Cũ (Trúc Phương) :

Trời ơi là trời, tôi có phonelink nên nó trừ lương tôi dài dài....

Nguyên bản là:

Trời đêm dần tàn, tôi đến sân ga đưa tiễn người trai lính về ngàn....

Và ngày nay trên youtube ta bắt gặp rất nhiều nhạc chế như vậy.

Hiện tượng nhạc chế là một loại hình văn nghệ dân gian, thay đổi lời ca của một ca khúc, thường là phổ biến, nhiều người biết, để khi hát lên họ biết ngay là nhạc chế, nhằm giỡn hớt, giúp vui đám đông, chỗ tiệc tùng... Nội dung nhạc chế thường liên hệ đến thời sự, nên tuy không chính xác, cũng có thể đoán chừng thời điểm xuất hiện. Ví dụ bài "Ò e..." là thời Pháp thuộc, bài "Trời ơi..." thời có phonelink (1993).

Chúng ta hiểu rằng ca khúc gồm nhạc và lời (đôi khi là thơ) luôn luôn được khuyên là phải xứng hợp, tương thích, bao hàm nhạc lời phải đi với nhau chặt chẽ. Nhạc chế đổi lời, nhiều khi nội dung khác hẳn, mà nghe bản nhạc vẫn hay. Vậy thế là thế nào? Có lẽ chúng ta phải xét lại mối tương quan giữa nhạc và lời, để tìm ra một giải thích thỏa đáng.

Nhạc và lời sáng tác cùng lúc thường ăn ý với nhau, và có tầm quan trọng ngang nhau. Trường hợp nhạc hoặc lời (vd phổ thơ) có trước thì nhạc sĩ cố gắng thêm phần thiếu sao cho xứng hợp. Lời có ý nghĩa cụ thể rõ rệt nên thính giả nhận biết dễ dàng. Ý nhạc thì trừu tượng, khó diễn đạt, nên nghe ca khúc thính giả thường kết luận "nhạc diễn tả ý của lời", "nhạc là chuyển dịch lời thành âm điệu".

Thật ra, không có âm nhạc nào tự nó có thể chuyên chở ý nghĩa của ngôn từ. Như I. Stravinsky đã khẳng định: "Tôi cho rằng âm nhạc do chính bản chất thiết yếu của nó, không có khả năng để biểu thị cái gì cả, dù là một cảm xúc, một trạng thái tinh thần, một cảm nghiệm tâm lý, một hiện tượng thiên nhiên v.v.. Biểu thị không hề bao giờ là thuộc tính cố hữu của âm nhạc. Cái đó tuyệt nhiên không là mục đích hiện hữu của âm nhạc".

Tuy nhiên Beethoven cho rằng "Âm nhạc là tiếng nói của con tim", và B. Bartok cũng viết "Tôi không thể quan niệm âm nhạc lại tuyệt đối không biểu thị cái gì cả." Rõ ràng ở đây cho thấy ngôn ngữ không diễn tả chính xác cái mà âm nhạc chuyên chở, vì âm nhạc có thể không biểu thị cái gì, nhưng nó có tạo nên những tác dụng tình cảm.

Âm nhạc, trong chừng mực nào đó, còn có thể cản trở việc thấu hiểu ý nghĩa của lời. Và nhạc càng hay thì cản trở này càng lớn, nếu ta nghe nhạc và lời cùng lúc. Đào sâu các nghịch lý trên bài này hy vọng có thể giúp ta hiểu rõ bản chất của tương quan giữa lời và nhạc.

Trước hết, âm nhạc không thể diễn đạt ý nghĩa của lời. Cho nên thay đổi lời, nhiều khi nhạc vẫn thích dụng, bởi vậy mới có hiện tượng nhạc chế.

Trong lịch sử âm nhạc các nhạc sĩ dùng cùng một âm nhạc ứng với những chữ nội dung khác, đôi khi còn trái ngược, là chuyện thường.

Ví dụ nhiều nhạc sĩ VN tiền chiến phải sửa lời ca bài hát trước 1945 để cho phù hợp với chế độ CS mà giai điệu thì vẫn giữ nguyên. Handel lấy câu nhạc của tác phẩm khác mà ý nghĩa chữ là "không còn tin vào tình yêu", đưa vào tác phẩm Messiah, ngay chỗ ý nghĩa chữ là "gánh nặng sẽ đè lên vai Chúa".

Âm nhạc và ngôn từ đều diễn ra theo dòng thời gian, cho nên có thể tạo tác dụng tình cảm tương đồng (phấn khích hay thư giãn...) bằng cao độ bổng trầm, cường độ mạnh yếu, trường độ lâu mau... như nhau, tạo được hiệu quả tình cảm giống nhau. Nhưng nhiều khi tiết tấu của lời khác tiết tấu của nhạc, cho nên phải cân nhắc sửa đổi, hy sinh phía nào.

Cái gì cản trở lưu loát trôi chảy của lời làm nó trở nên khó lãnh hội đều coi như là làm hạ mức quan trọng của lời. Nhạc đòi hỏi một chữ phải ngân dài để giữ nét đẹp của nhạc, cho dù không hại mấy đến hiểu lời, cũng là đã nghiêng tầm quan trọng về phía nhạc.

Cấu tạo nhạc thường là sau đoạn nhạc tương phản, sẽ có lập lại đoạn đầu. Mà phần lời tương ứng nhiều khi không giống phần lời đầu, có khi còn tương phản, cho nên ở đây rõ ràng không có tương thích. Tuy nhiên miễn là nội dung lời đừng có tạo tác dụng trái ngược quá lớn khiến thính giả cảm thấy rõ ràng có cái gì không ổn, thì vẫn chấp nhận được.

Có trường hợp, phần lời thật quan trọng đến nỗi nó là lý do cho bản nhạc tồn tại. Nếu không hiểu lời, thính giả mất đi một phần cảm nhận. Đây là trường hợp một số tình ca của Trịnh Công Sơn, phần lời quá hay đẹp, ngoại quốc không hiểu sẽ không cảm nhận hết cái đẹp của kết hợp nhạc và lời. Ngược lại, có trường hợp nhạc lấn át hẳn, lời ít được chú ý. Dĩ nhiên giữa hai thái cực trên có nhiều cung bực tình cảm (tùy tương hợp giữa nhạc và lời) dành cho thính giả ca khúc.

Các nhận định trên cho thấy sai lầm khi cả quyết có một tương quan cứng nhắc, bất biến giữa nhạc và lời, nhạc chỉ là biểu thị của lời. Đa số ca khúc ít kịch tính, thường chỉ là bầy tỏ một thái độ, tâm trạng... nên nhạc sĩ được nhiều tự do lo cho phần nhạc, làm gia tăng ý nghĩa của lời, tuy không cụ thể, nhưng cũng lột tả được trạng thái tình cảm, cho nên có thể tạm gọi là nhạc "diễn tả" lời, trong ý nghĩa riêng của nghệ thuật âm nhạc.

Miễn là cùng giọng điệu tình cảm, một đoạn nhạc có thể ứng dụng cho những đoạn văn khác nhau.

Chính sự tương hợp của các nốt nhạc diễn cảm là căn bản cho lời và nhạc xứng hợp. Khả năng diễn đạt của nhạc thường mạnh hơn khiến cho đôi khi không cần lời, hay lời khác, thính giả vẫn cảm nhận được bản nhạc.

Âm nhạc là một ngôn ngữ, không phải chỉ trong ý nghĩa chung chung mơ hồ tổng quát, mà có thể rút ra được những ý nghĩa của các nốt, các kết hợp nốt... Đã hẳn nó khác ngôn ngữ nói, vì nó chuyên chở các xúc cảm, chứ không phải các khái niệm cụ thể. Nó phức tạp đến độ các yếu tố âm nhạc (giai điệu, tiết tấu, hòa âm, hành độ, cao độ, trường độ, cường độ..) có thể kết hợp, biến đổi lẫn nhau trong muôn vàn cách thức mà ngôn ngữ nói không có.

Ví dụ, nhìn chung, mặc dù không tuyệt đối đúng, cung trưởng diễn tả vui, cung thứ buồn. Chủ âm cảm giác tĩnh tại kết thúc. Quãng trưởng cảm giác vui, quãng thứ buồn. Quãng tăng hay giảm tạo căng thẳng, chờ đợi. Deryck Cooke (The Language of Music) đã lập nhiều chuyển hành các bậc của cung trưởng, và thứ với những xúc cảm khêu gợi vui buồn tương ứng, coi như một dạng "tự điển" của ngôn ngữ âm nhạc.

Ví dụ: Trong cung trưởng, nhẩy từ bậc 5 lên bậc 1 rồi bậc 3 , có thể có bậc 2 xen vào, cho cảm giác vui vẻ, cởi mở: lên cao 5-1-(2)-3. Trong cung thứ, giai điệu hình cánh cung úp (không phải ngửa) 5-3-(2)-1 tạo buồn rầu, chịu đựng, hoặc 8-7-6-5 cũng cho cảm giác đau buồn, cam chịu...

Chính nhờ những đặc trưng này mà bất chấp lời, âm nhạc tự nó có thể tạo nhiều tác dụng biểu cảm tùy theo ý nhạc sĩ. Cho nên thích dụng sít sao giữa nhạc và lời chỉ là một tiêu chuẩn lý tưởng, có lẽ không bao giờ đạt được toàn diện.

Phạm Đức Thân

__._,_.___

---

Posted by: "Patrick Willay" 

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 454 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

THỰC DÂN NÀO ÁC NHẤT

Thế kỷ 19 , Bồ Đào Nha là nước  " yếu nhất " và Pháp mạnh nhất Âu Châu . BĐN cũng có gần 20 thuộc địa , ngày nay các cựu thuộc địa như Brazil , Angola , Ma Cao ,Venezuela (  ?  )  ... vẫn dùng ngôn ngữ Bồ Đào Nha làm ngôn ngữ chính .

 Việt Nam chỉ dùng mẫu tự La Tinh a b c , nhưng không dùng tiếng Pháp như Congo , Côte D'Ivoire , Maroc , Algerie , Haiti .v..v.

Đa số các nước Nam Mỹ nói tiếng TBN , nhung ngày nay họ không còn thù dai hoặc nhắc nhở nhiều về quá khứ để chửi thực dân TBN nữa, vì họ biết TBN dưa họ tiến lên văn minh , cha ông họ không con ở trong hang hố hay rừng rú .

           Thù dai không có lợi chi cả !

   Có lẽ người Việt hay tranh luận nhau vì một số người cho rằng đạo Công Giáo do người Pháp truyền sang nên ghét luôn bất cứ cái gì là thực dân Pháp .  Thuc ra , ai cũng biết văn minh Thiên Chúa Giáo bao trùm Âu Châu qua nhiều thế kỷ .

Cho nên vào đầu thế kỷ 16 , các nước như Y Pha Nho , Bồ Đào Nha, Hòa Lan, Tây Ban Nha ... đã đến truyền đạo Chúa cho người VN rồi. 

Các thương thuyền Pháp ghế bến Đà Nẵng lần đầu tiên năm 1858 . Tuc là sau hon ba  thế kỷ đạo Công Giáo đã vào VN truoc đo rôi  !

Ngày nay còn thù dai thực dân Pháp thì chỉ tự mình làm hại mình , vì vô lý và làm ăn ngủ không ngon .

----- Forwarded Message -----

From: Chau Vu 

Sent: Wednesday, May 30, 2018, 11:59:28 AM CDT

Subject: [Btgvqhvn-3] THỰC DÂN NÀO ÁC NHẤT ?

 

     Trong thời gian gần đây, các ý kiến về vai trò của thực dân Pháp và sự phát triển của đạo Công giáo tại nước ta, vẫn còn đang tràn ngập trên các DĐ, cho nên tôi cũng xin được đóng góp mấy ý nhỏ dưới đây.

Rất mong sẽ được đón nhận ý kiến xây dựng của quí vị. 

                            THỰC DÂN NÀO ÁC NHẤT ?

1-        Định nghĩa Thực Dân:

Thực dân là những kẻ đi đánh chiếm đất nước của người khác để cai trị, để khai thác tài nguyên hay là để sát nhập vào lãnh thổ của mình.

2-        Như vậy chúng ta có:

-     Thực dân Pháp.

-     Thực dân Anh.

-     Thực dân Tây Ban Nha.

-     Thực dân Tầu.

-     Và Thực dân… Việt Nam.

3-        Thực dân nào ác nhất:

-     Thực dân Pháp: Xin coi bài đính kèm.

-     Thực dân Anh: Sau thế chiến thứ hai, trước khi bắt buộc phải trả độc lập cho các thuộc địa, thực dân Anh thường tạo ra thêm các mâu thuẫn và bất hòa để sau khi người Anh bỏ đi, dân chúng của các thuộc địa đó sẽ ghen ghét thù hằn và chém giết lẫn nhau.

Thí dụ điển hình là tại bán đảo Ấn Độ. Khi trả độc lập cho vùng đất này vào năm 1947, trong hiệp ước “Mặc Má Hồng”, thực dân Anh đã chia lãnh thổ này làm ba nước, dân chúng ai theo tôn giáo nào thì di cư về vùng đã chia cho đạo của mình. Tích Lan cho các tín đồ Phật giáo. Ấn Độ cho người theo Ấn giáo.. Còn các tín đồ Hồi giáo thì phải di dân về Đông Hồi hoặc Tây Hồi. Đặc biệt và nghịch lý nhất là, tuy cùng thuộc lãnh thổ của một nước là Hồi quốc, nhưng hai vùng đất Đông Hồi và Tây Hồi này lại nằm tách biệt tại miền Đông và miền Tây của bán đảo Ấn Độ, cách xa nhau cả ngàn cây số. Thực dân Anh còn nham hiểm hơn nữa bằng cách không qui định rõ ràng chủ quyền của những vùng đất nhỏ như Casmir… Những âm mưu nham hiểm này đã khiến cho bang giao Ấn - Hồi luôn luôn căng thẳng cho đến tận ngày hôm nay.

-     Thực dân Tây Ban Nha: Đây là một thứ thực dân nham hiểm, độc ác và tàn bạo nhất trong lịch sử loài người. Cứ nhìn vào các nước cựu thuộc địa của Tân Ban Nha như các quốc gia tại Trung và Nam Mỹ hay như Philippines… là biết ngay. Tất cả mọi tập tục cổ truyền, mọi nền văn hóa truyền thống đều bị tận diệt, ngôn ngữ có từ ngàn xưa của các dân tộc bị trị cũng bị xóa bỏ hoàn toàn, tất cả đều phải nói và viết tiếng Tây Ban Nha. Chính sách đồng hóa chủng tộc cũng được đế quốc thực dân này triệt để áp dụng. Nhưng đặc biệt nhất là trong lãnh vực tôn giáo, tất cả mọi người đều phải cải đạo để trở thành tìn đồ đạo Công giáo là tôn giáo của mẫu quốc…

-     Thực dân Tầu: Tất cả các loại thực dân kể trên, dù nham hiểm và độc ác đến đâu thì cũng không đáng sợ bằng cái nước thực dân đế quốc khổng lồ đã từng đô hộ đất nước chúng ta trong một thời gian kéo dài tới cả ngàn năm và hiện nay vẫn chưa từ bỏ ý định thôn tính lãnh thổ, lãnh hải của ta. Thực dân Tây phương thì đã vĩnh viễn ra đi và sẽ không bao giờ còn trở lại nữa, nhưng cái tên thực dân khổng lồ phương Bắc này thì vẫn còn ngày đêm ôm mộng thôn tính nước ta.

Đã vậy, vì quá trình liên hệ trong phong trào Cộng Sản quốc tế, nhà cần quyền Việt Nam hiện nay vẫn còn rất nhiều ràng buộc và rất nhiều ân tình trong quá khứ với kẻ thù truyền kiếp này.

 Hơn nữa, ngay cả trong lãnh vực tôn giáo, ý thức “Thoát Trung” cũng chưa được triệt để đề cao, các danh từ, chữ viết trong kinh sách và giáo lý, cho đến ngày hôm nay, hầu như vẫn chưa được Việt hóa, vẫn còn lệ thuộc qúa nhiều vào những gì đã có từ xa xưa.

- Thực dân Việt Nam:

 “… Bấy giờ quan quân chém giết người bản xứ (Chiêm Thành) rất nhiều, máu chảy thành suối… (Sử Trần Trọng Kim, quyển I, trang 98).

…

- Thực dân Pháp:

Từ giữa Thế kỉ thứ 19, cách mạng kỹ nghệ bùng phát tại Âu châu. Các quốc gia tại châu lục này đã đua nhau đi đánh chiếm các nước nhược tiểu tại Á Châu, Phi châu, Trung Đông…làm thuộc địa.

Mục đích chính yếu của phong trào đánh chiếm thuộc địa này là để tìm kiếm nguyên liệu và thị trường tiêu thụ cho nền kỹ nghệ đang trên đà phát triển tại cá quốc gia thuộc châu lục này.

Hai nước thực dân Âu châu chú ý và muốn đánh chiếm nước ta nhiều nhất là nước Pháp và nước Tây Ban Nha.

  Giữa thực dân Pháp và thực dân Tây Ban Nha thì Tây Ban Nha tệ hại và độc ác hơn thực dân Pháp gấp bội, nhất là về việc cưỡng ép người dân các nước bị trị phải trở lại đạo Công Giáo.

  - Tây Ban Nha là một trong những quốc gia lạc hậu nhất Âu Châu, không phải chỉ lạc hậu về kinh tế, mà còn rất chậm tiến về sự tôn trọng các quyền con người và về các ý thức tự do dân chủ, đặc biệt là tự do tôn giáo. Những sự lạc hậu này, cùng với chế độ quân chủ độc tài chuyên chế, đã ngự trị tại quốc gia Tây Ban Nha này mãi cho tới giữa thế kỉ 20. Dĩ nhiên dân chúng tại các thuộc địa của Tây Ban Nha cũng phải chịu chung số phận như nhân dân tại mẫu quốc.

Đặc biệt, vì Công giáo là quốc giáo của Tây Ban Nha, nên các vua chúa và các quan chức của nước này đã công khai cưỡng bách tất cả dân chúng tại các thuộc địa của Tây Ban Nha phải gia nhập đạo Công giáo. Chúng ta đều đã biết rõ điều này nơi các thuộc địa cũ của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha tại Trung Mỹ, Nam Mỹ và Philippines...

Tại các quốc gia này, dân chúng đều là 100% toàn tòng công giáo.

Trái lại, với cuộc cách mạng năm 1789, nước Pháp là một quốc gia dẫn đầu thế giới về quyền tự do dân chủ, về quyền bình đẳng, về quyền con người, kể cả về quyền tự do tôn giáo.

 Nước Pháp, với các vị triết gia danh tiếng Voltaire, Montesquieu, JJ Rousseau, các nhà học giả nầy đã là ánh sáng soi đường không phải chỉ cho nhân dân VN, mà còn cho nhân dân toàn thế giới trong công việc xây dựng nền tự do dân chủ phân quyền pháp trị.

Ngay cả việc tách biệt và độc lập giữa tôn giáo và nhà nước cũng đã thường được tôn trọng và đề cao. Đấy là chưa nói tới những giai đọan mà các phần tử vô thần và phe cấp tiến cực đoan lên nắm chính quyền, họ đã công khai chống lại Giáo hội Công giáo, tàn sát các linh mục, triệt hạ và phá phách các thánh đường, kể cả Nhà thờ Đức Bà tại thủ đô Paris… một người nổi bật trong số các người đó là ông La Raveillere Lepaux…

  Những tư tưởng tiến bộ cũng như cực đoan này của nước Pháp, không những đã chi phối rất nhiều tới chính sách đô hộ của chính quyền thực dân, mà còn có những ảnh hưởng vô cùng quan trọng tới việc truyền bá đạo Công giáo tại các thuộc địa của Pháp, kể cả tại nước Việt Nam thân yêu của chúng ta..

  Thực dân Pháp đánh chiếm Việt Nam không phải nhằm mục đích truyền bá đạo Công Giáo, mà chỉ vì lý do kinh tế. Bằng chứng rất là đơn gỉan và hiển nhiên:

* Nếu cũng nhằm mục đích truyền giáo thì tại sao sau khi đánh chiếm được Việt Nam rồi, thực dân Pháp lại không tiếp tục dùng võ lực hay các biện pháp cứng rắn để ép buộc người dân Việt Nam theo đạo và biến VN thành toàn tòng Công Giáo như ở Philippines, như ở Trung và Nam Mỹ?

* Chính sách tự do phóng khoáng về tín ngưỡng này cũng đã được thực dân Pháp áp dụng tại tất cả các thuộc địa khác. Cho nên tại Lào và Cămphchia, sau khi thực dân Pháp ra đi, số tín đồ Phật giáo tại hai quốc gia này vẫn gần như là 100% giống như ngày xưa. Tại Algerie, Maroc… thì số tín đồ Hồi Giáo vẫn còn đông đảo y hệt như trước khi bị thực dân Pháp cai trị.

* Dĩ nhiên là tại Việt Nam chúng ta thì cũng y hệt như vậy, sau khi đánh chiếm được nước ta rồi, chính quyền thực dân Pháp cũng chỉ vận dụng mọi nỗ lực để lo khai thác và bóc lột về kinh tế mà thôi. Việc truyền giáo hoàn toàn do các giáo sĩ tự lo liệu lấy. Chính quyền thực dân không hề trực tiếp can thiệp hay trực tiếp yểm trợ cho việc truyền giáo. Do đó, dù đã được rao gỉang tại nước ta trong thời gian hơn 400 năm, dù với sự cố gắng vượt bực của biết bao thanh niên nam nữ đủ mọi quốc tịch như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý Đại Lợi… và người bản xứ, cho đến khi người Pháp rời khỏi nước ta, số người Công giáo tại VN vẫn chỉ ở con số sấp sỉ 5% dân số mà thôi!

Từ giữa thế kỉ 20, khi người Việt Nam tự đảm nhận lấy công việc truyền giáo, dù với hai vị quốc trưởng là tín đồ Công giáo, dù với sự tận tuỵ hy sinh của biết bao thanh niên nam nữ tu sĩ công giáo Việt nam và ngoại quốc, họ đã lăn lộn vào tận các hang cùng ngõ hẻm, lặn lội cả tới các vùng rừng núi xa xôi hẻo lánh, tìm đến với những người nghèo đói, phong cùi, tàng tật… để truyền bá Phúc Âm…nhưng cho đến nay - theo nhiều học gỉa Phật giáo cho biết - thì vẫn còn hơn 80% người dân Việt Nam theo Phật giáo. (20% còn lại bao gồm cả tín đồ các tôn giáo khác như Tin Lành, Cao Đài, Phật Giáo Hoà Hảo, đảng viên Cộng Sản vô thần…thì số bách phân của tín đồ Công giáo hiện nay chắc cũng còn rất là nhỏ bé?).

Cũng xin mở một dấu ngoặc ở đây là, để được thực dân Tây Ban Nha nhừơng nhịn trong việc xâm lăng Việt Nam, thực dân Pháp sau này đã phải đồng ý dành cho giáo hội Tây Ban Nha được quyền giảng đạo tại khu vực tả ngạn sông Hồng như Thái Bình, Bắc Ninh, Hưng Yên…, Nhưng dĩ nhiên các giáo sĩ Tây Ban Nha cũng chỉ được truyền giáo bằng cách khuyên dụ chứ không được phép cưỡng bách người Việt Nam theo đạo như tại các xứ thuộc địa khác của Tây Ban Nha.

*  Cũng vì tinh thần cởi mở của cuộc cách mạng 1789, mà Thực dân Pháp không những đã không tiêu diệt các phong tục tập quán và nền văn hóa cổ truyền Việt Nam, mà còn rất kính trọng, đề cao và không hề bách hại hay cấm đoán các hình thức tín ngưỡng dân gian cũng như các tôn giáo cổ truyền tại nước ta như Đạo Thờ cúng Ông Bà, Phật giáo, Khổng giáo và Lão giáo…Kể cả hai tôn giáo mới được thành lập là Cao Đài và Phật Giáo Hoà Hảo, mặc dầu mọi người đều biết, một trong các mục tiêu ngắn hạn của hai tôn giáo này là đánh đuổi thực dân Pháp...

Tóm lại, giữa hai đế quốc thực dân xâm lược đã ráo riết cạnh tranh để dành quyền cai trị nước ta là Pháp và Tây Ban Nha, thì thực dân Pháp tương đối là một đế quốc có đường lối cai trị cởi mở, ít thâm độc và ít tàn bạo nhất, đặc biệt là trong lãnh vực truyền giáo.

Trong cái rủi thường có cái may.. Hay nói cách khác, nếu bắt buộc phải chọn giữa hai cái xấu, hãy chọn cái ít xấu hơn.

Như vậy, phải chăng việc Nguyễn Ánh giao Hoàng Tử Cảnh cho Giám Mục Bá Đa Lộc để cầu viện nước Pháp là một sự lựa chọn …sáng suốt. Một hành động sinh tử với Đạo Phật tại nước ta.

Nếu Nguyễn Ánh, thay vì móc nối với Bá Đa Lộc, lại giao Hoàng Tử Cảnh cho một giáo sĩ …Tây Ban Nha, thì Việt Nam đã trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha và dân Việt Nam cũng đã toàn tòng 100% Công giáo giống như Philippines, và các quốc gia tại Trung và Nam Mỹ châu rồi.

Phải chăng các tín đồ Phật Giáo Việt Nam cũng nên nói lời cám ơn Lịch Sử và cám ơn … thực dân Pháp?

Phải chăng Phật Giáo Việt Nam cũng nên cám ơn Vua Gia Long, cám ơn Hoàng Tử Cảnh và cám ơn cả Giám Mục Bá Đa Lộc nữa.

Vũ linh Châu

 Phát biểu và chịu trách nhiệm hoàn toàn với tư cách cá nhân, không liên quan tới bất cứ một tôn giáo, một nhóm hay một người nào khác.

__._,_.___

---

Posted by: nguyen vang <

Lisa Phạm Số 453 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới nhất hôm nay K...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 452 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 451 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 450 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 449 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 448 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Ca sĩ “Lộc Vàng” trở lại sân khấu Nhạc Vàng Hà Nội sau 10 năm tù vì hát Nhạc Vàng. (Hình: Trần Đình Sơn)

 

Ca sĩ “Lộc Vàng” trở lại sân khấu Nhạc Vàng Hà Nội sau 10 năm tù vì hát Nhạc Vàng. (Hình: Trần Đình Sơn)

Sau những vụ trấn áp quyền yêu nước, cướp đất của dân chúng, chuyện đánh thuế trâu bò ăn cỏ ngoài đồng, đánh thuế vịt thả rong ngoài ruộng theo phương cách “nhổ lông vịt” của đảng CSVN, một tổ chức chính trị đã lên án Việt Nam với các điểm như sau.

(Xin mở ngoặc, chữ “chúng” ở đoạn dưới đây là để chỉ đảng Cộng Sản và chính phủ Việt Nam).

“Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào. Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân. Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược. Chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều. Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu. Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn trở nên bần cùng. Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên. Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn.”

Nhưng không! Đây là mấy đoạn trong tuyên ngôn Hồ Chí Minh đọc tại quảng trường Ba Đình ngày 2 Tháng Chín, 1945 lên án thực dân Pháp. Chế độ thực dân và chế độ Cộng Sản nào đã ai hơn ai?

Qua chuyện “Nhạc Vàng,” với dân Hà Nội, “vụ án Phan Thắng Toán và đồng bọn bị xét xử về tội truyền bá văn hóa đồi trụy của chủ nghĩa đế quốc, tuyên truyền phản cách mạng và chống lại các chính sách pháp luật của nhà nước.” Tội đó là tội phổ biến nhạc vàng (hồi đó là nhạc tiền chiến) là một trong những vụ án mà người Cộng Sản không quên. Bản án ngày 27 Tháng Ba, 1968 cho ba người trong nhóm Lộc Vàng, tổng cộng là 37 năm tù giam.

Nhưng câu chuyện nhạc vàng chưa hết, trong cuốn Bên Thắng Cuộc của Huy Đức có nhắc đến vài chuyện cũ. Mục “Đó Đây” của báo Sài Gòn Giải Phóng đã nêu lên chuyện khi Cộng Sản vào Sài Gòn, dân chúng vẫn còn thích nghe những bản nhạc nhạc vàng kiểu “Khi biết em mang kiếp cầm ca – Đêm đêm phòng trà… chỉ còn anh thôi, chỉ còn em thôi!” mà “Cách Mạng” lên án là “rã rời, rên rỉ, dã dượi như người mất hồn…” Báo này cho loại nhạc còn lại “thời Ngụy” “là ru ngủ, là trật đường rầy, vì thời bây giờ là lúc ta có tất cả, còn tất cả, chớ đâu có cái lạc lõng, bơ vơ, sờ soạng, chỉ còn anh, chỉ còn em!”

Bây giờ Cộng Sản không bỏ tù ai vì hát nhạc vàng, vì không lẽ bỏ tù cả miền Nam?

Bốn mươi ba năm trôi qua, tờ Sài Gòn Giải Phóng vẫn còn sống dai như đảng Cộng Sản, nhưng mọi sự đã khác. Chuyện thối tưởng đã vứt đi, nay lượm lên mũi mà ngửi, xuýt xoa khen thơm. Cái loại nhạc “rã rời, rên rỉ” đó đang lên ngôi ở các phòng trà, vũ trường khắp nước. Các shows do ca sĩ ‘Ngụy’ “chạy theo bơ thừa sữa cặn,” nay “hồi đầu” trở về hát bolero đều được đón tiếp trang trọng và “cháy” vé.

Lộc Vàng lẽ ra phải được xin lỗi, và hồn oan Ông Nguyễn Văn Đắc và “Toán Xồm” phải được giải oan. Nhưng Cộng Sản là thế đó!

Vào thời kỳ “ta tiến về Sài Gòn” hào khí chiến thắng ngút trời, đập phá tất cả những gì của Mỹ Ngụy. Một chuyện nhỏ như “xổ số kiến thiết quốc gia” phải dẹp gấp, đây là một trong những trò bóc lột của tư bản đã hoành hành chục năm nay ở miền Nam.

Tội nghiệp, ngày xưa toàn miền Nam chỉ có một sở xổ số, đem tiền lời về cho ngân sách quốc gia, chỉ mấy năm sau, thời Việt Cộng, mỗi tỉnh là một sở xổ số, từ Quảng Trị cho đến Cà Mau. Buổi chiều, giờ xổ số, tại các góc đường, nơi có bàn giấy số, cái radio được mở với công suất lớn, bà con bu quanh, lớp trong lớp ngoài, tay ai cũng cấm xấp vé số, hy vọng chút may mắn. Không có tương lai, nghèo khổ đến tận cùng, người còn chút hy vọng nơi sự may rủi của những con số qua tiếng rè rè của cái “đài” “tàn dư Mỹ Ngụy” còn sót lại.

Báo Sài Gòn Giải Phóng vào Tháng Sáu, 1975 đã lên án sách vở miền Nam đã ru ngủ đồng bào trong suốt 21 năm (từ 1954) dài chiến tranh và mất nước, ngược lại đã đánh thức những “con heo” trong lòng họ và đã biến Sài Gòn thành một “ổ điếm khổng lồ!”

Sau 43 năm “giải phóng” bây giờ chúng ta mới thấy chế độ nào “heo“nhiều hơn chế độ nào và nay đĩ điếm như rươi, từ trong quán hớt tóc, phòng tắm hơi đến quán võng bên đường. Trong một xã hội đạo đức suy đồi như hôm nay, con người chỉ biết tiền, muốn có thu nhập cao, muốn ăn chơi xa hoa mà đi bán dâm. Tại thành phố Sài Gòn, đại diện huyện Củ Chi đã phát biểu: “trước kia mại dâm chỉ hoạt động ở trung tâm nhưng nay đã bung ra toàn thành, chỗ nào cũng có!”

Chưa có một chế độ nào kể cả phương Tây, có tình trạng gái mại dâm là người mẫu, diễn viên, hoa hậu… như ở Việt Nam.

Bách Khoa Toàn Wikipeda đã nêu tên các diễn viên, người mẫu, ca sĩ như Yến Vy, Kim Tính, Hồng Hà, Võ Thị Mỹ Xuân,Thiên Kim, Lâm Nhật Ánh,… một số kiêm luôn vai trò chủ chứa. Giá bán dâm của các “chị em” lên tới $7,000 như trường hợp Lại Thu Trang, diễn viên, Á khôi cuộc thi sắc đẹp của trường Đại học Sân khấu Điện ảnh. Khách hàng, nếu không phải là cán bộ cao cấp, quyền lực của chế độ này thì còn ai vào đó. Nạn hiếp dâm, phá thai kỷ lục của Việt Nam đã đưa xã hội này đến chỗ băng hoại tận cùng.

Cộng Sản tố cáo, cho rằng miền Nam có nhiều cái xấu, làm “cách mạng” là phải đập phá hết, nhưng cuối cùng chế độ này quả là một chế độ xấu xa thối nát thập phần. Chỉ mới thấy qua vài thẩm mỹ viện ở Sài Gòn, Trần Bạch Đằng đã hốt hoảng: “Nói cho cùng, chủ nghĩa thực dân mới đem đến cho một bộ phận thanh niên cái đẹp của người nô lệ, một cái đẹp vay mượn. Muốn giữ cái đẹp đó thì phải suốt đời mất nước, suốt đời ăn xin!”

Ngày nay Sài Gòn có bao nhiêu lò sửa sắc đẹp, và có bao nhiêu phụ nữ đi Thái Lan, Nam Hàn chỉnh trang nhan sắc, thân thể để có “cái đẹp của người nô lệ.”

Nếu chẳng may còn sống đến bây giờ, và nếu còn chút lương tri, hẳn ông Trần Bạch Đằng phải lấy làm ngượng ngùng và xấu hổ vì những câu nói “biểu diễn lập trường” của ông.

Mấy chữ sau cùng này các ông cộng sản dùng để phỉ báng miền Nam, hôm nay xin gửi tặng lại cho chế độ của các ông, một chế độ: “… suốt đời mất nước, suốt đời ăn xin!

Huy Phương

---

P

__._,_.___

---

Posted by: Truc Chi 

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 447 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 446 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 445 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 444 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Khai Dân Trí - Lisa Phạm Số 443 Live stream 19h VN (8h sáng hoa kỳ ) mới...

Fw:WILL NGUYEN :Bắc/ Nam

 

WILL NGUYỄN, Thanh Mai dịch

Một áp phích tuyên truyền tại Đà nẵng. Các áp phích tương tự cũng có thể thấy tại Thành phố Hồ chí Minh, hay là các thành phố khác. Ảnh của Dragfyre

Sài Gòn, năm 1965. Một áp phích tuyên truyền tại trung tâm thành phố, kêu gọi người dân tiến tới “thống nhất đất nước, hãy bảo vệ miền Nam và giải phóng miền Bắc!”
Ảnh: từ bộ sưu tập của Warren G. Reed
Được sự cho phép của tác giả, bài viết đã được đăng trên The Vietnamese và New Narratif ngày 30/4/2018.

Tôi luôn thích sự tồn tại của các bên “riêng biệt, nhưng bình đẳng”, mượn cách nói kiểu chính trị hơi nguy hiểm (cụm từ “riêng biệt, nhưng bình đẳng” liên quan đến thời kỳ segregation/phân biệt chủng tộc kéo dài đến 1964 tại Hoa kỳ, vì thế việc sử dụng cụm từ này dễ bị liên hệ đến sắc thái kỳ thị -chú thích của người dịch). Captain Planet, Sailor Moon, The Mighty Morphin’ Power Rangers – những phim này đều là những bộ phim yêu thích của tôi thời nhỏ, bởi đều có một hay nhiều đoạn tương tự nhau khi những kẻ tốt bụng xuất hiện: viên chỉ huy của đội Ô nhiễm (Captain Pollution) và thành viên trong đội các “thiện nguyện viên hành tinh” gây độc hại, bốn chị em của Mặt trăng Đen, hay là Người cảnh binh đen tối Dark Rangers. Tôi cảm thấy như luôn có một sự cân bằng giữa hai bên, mạnh mẽ, hài hòa, như biểu tượng âm dương.

Lớn lên, khuynh hướng nhìn thấy những điều hàm chứa sự tương quan, được mở rộng ra hơn, trong cả các chính sách quốc tế, mà cụ thể là các hệ tư tưởng đối lập, các quốc gia bị chia cắt trực tiếp, ví dụ Bắc Triều và Nam Triều, hoặc Đông Đức và Tây Đức.

Một cách hoàn toàn tự nhiên, khoảng thời gian mà dân tộc – nhà nước Việt nam thời hiện đại đã tồn tại như hai thể chế riêng biệt, đã gây một sức nặng đáng kể trong tiềm thức của tôi, và tôi tin là cả trong tiềm thức của nhiều người Việt hải ngoại. Rốt cuộc thì sự tồn tại song song ấy, sự đối kháng lẫn nhau đến không đội trời chung, và sự tồn tại của bên này là triệt tiêu của bên kia, chính là trách nhiệm mang tính quyết định duy nhất dẫn đến sự tứ tán của người Việt ở khắp mọi nơi trên địa cầu, một sự bùng nổ của các photon con người trong một trong nhiều cú va đập giữa một bên là chủ nghĩa cộng sản và bên kia là chống cộng.

Tôi sinh ra tại Hoa kỳ; thời đó tôi chẳng hề biết, tất cả những người Việt mà tôi đã từng tiếp xúc, đều là công dân của Việt nam Cộng hòa (tức là miền Nam Việt nam) hoặc như tôi biết, đều là Việt nam. Không có bất kỳ ai khác. Lá cờ vàng với ba sọc đỏ xuất hiện ở mọi nơi và là biểu tượng duy nhất của Việt Nam mà tôi biết.

Quốc ca “đúng” và quốc ca “sai”

Từ điển bách khoa toàn thư điện tử Encarta Encyclopedia 97 đã cho tôi những gợi ý đầu tiên về một sự thật khác, về một “Việt nam” khác – một Việt nam “độc ác”, tôi sẽ nhanh chóng học được điều này. Tôi nhớ là hồi lớp 5 phải làm một dự án, dự án này đòi hỏi chúng tôi phải lập ra một “hồ sơ quốc gia” cho một dân tộc nào đó tự chọn. Tôi tìm đến tập CD-ROM Từ điển Bách khoa toàn thư, chẳng suy nghĩ gì nhiều, tôi copy lá cờ đỏ với ngôi sao vàng, lá cờ chính thức của Việt nam như được dẫn trong danh mục các nước.

Ngoại là người đầu tiên “sửa” tôi một trận, ngoại la tôi khi Encarta, từ điển Bách khoa toàn thư phát bài “Tiến quân ca”, bài quốc ca của miền Bắc Việt nam từ 1945-1975, và là quốc ca chính thức của toàn bộ Việt nam từ sau khi chiến tranh kết thúc. Đây không phải là quốc ca “đúng”, ngoại nói. Thông tin trong bài viết này “sai”. Khi tôi hỏi, bài quốc ca thật là bài nào, ngoại khe khẽ hát “Tiếng gọi công dân” – bài quốc ca của miền Nam Việt nam từ 1948-1975 – một âm hưởng quen thuộc hơn nhiều đối với tôi.

https://www.youtube.com/embed/1Knv_QNRfss

https://www.youtube.com/embed/GGmvmw_0Oys

Sau khi kết thúc dự án, tôi nhờ mẹ kiểm tra bài. Những gì mẹ làm, cho dù có hữu ý hay không, thì vẫn vang vọng trong tôi đến tận bây giờ. Thay vì bắt tôi phải xóa đi lá cờ đỏ có ngôi sao vàng, mẹ bắt tôi vẽ lá cờ vàng ba sọc đỏ của miền Nam Việt nam ngay bên cạnh, thể hiện cả hai lá cờ đều có giá trị ngang nhau.

Phải mất ít nhất hai chục năm sau tôi mới ý thức được điều đó, nhưng cử chỉ đơn sơ của mẹ là khoảnh khắc bài học vô cùng thấm thía, và đồng thời thể hiện nỗi lúng túng của tôi với bản sắc Việt kiều. Đó là lần đầu tiên tôi nếm trải khái niệm về các sự thật đầy mâu thuẫn nhưng cùng đồng thời tồn tại.

Lớn dần lên, tôi chẳng bao giờ dành cho miền đất xa xôi này nhiều suy tư; khái niệm về mảnh đất này và những con người ở đó được hình thành sẵn trong tôi. Chúng tôi (những người miền Nam) là những kẻ tử tế; họ (những người miền Bắc) là những kẻ thật không ra gì. Tất cả những gì chúng tôi nói lên, đều là sự thật; những điều họ nói, là gian dối cả. Tôi chẳng bao giờ thắc mắc, tại sao chúng tôi lại sống ở nước khác.

Lên đại học, tôi trở thành thành viên tích cực trong một tổ chức sinh viên Việt nam, rồi một giáo sư người Việt tốt bụng đã mở ra cho tôi một giai đoạn nhận thức mới. Tôi bắt đầu tiến những bước đầu tiên về miền cân bằng, rồi các bước tiến khác hướng về sự thật… hay nói đúng hơn, nhiều sự thật.

Từ Bắc vô Nam

Ở Việt nam, “nam tiến” có nghĩa là “đi vào miền Nam”, cụm từ này muốn nói đến việc mở rộng bờ cõi về hướng nam, từ đồng bằng sông Hồng xuống đồng bằng sông Cửu long. Quá trình phát triển này định nên hình dáng đã có từ rất lâu của nước Việt. Ngược lại với những người hay ví nước Việt với cây quang gánh hay với hình chữ S, tôi thích nghĩ đến đất nước này trong một khái niệm trừu tượng hơn: một quá khứ từng hướng về phương Bắc đang bay tới tương lai hướng về phía Nam.

Đồng bằng sông Hồng được coi là “chiếc nôi” của Việt nam, là trung tâm văn hóa và chính trị truyền thống. Miền Bắc và người dân ở đây thường được ghi nhận là xứ bảo thủ, khổ hạnh, thường chịu thiếu thốn cả về tài nguyên và thực phẩm. Điều đó tạo nên tính cách Bắc dẻo dai, cứng cỏi, cách nói gián tiếp, khái niệm “giữ mặt” (liên quan tới khái niệm danh dự hay là uy tín của ai đó) và ẩm thực đơn giản, không nhiều rau thơm và gia vị.

Đất nước mở rộng dần về miền lãnh thổ của người Chàm và Khmer, một trung tâm quyền lực độc lập bắt đầu phát triển tại miền Nam, cuốn hút những người này vào cuộc sống nơi “biên ải” và môi trường pha trộn đa văn hóa. Với bản tính tự lựa chọn, cuộc mở mang bờ cõi về phía Nam của Việt nam đã tạo nên những lớp người rong ruổi trên bánh xe tự do, luôn nhìn về phía trước, có tư tưởng tự do bình đẳng, người công dân của thế giới. Miền Nam luôn dồi dào các loại đồ ăn và tài nguyên; Sài gòn – ngày trước được biết dưới tên gọi của người Khmer là Prey Nokor và tên Hán-Việt hiện nay là Thành phố Hồ chí Minh – đã thu hút được các doanh nhân từ khắp nơi trên thế giới, và nói chung cuộc sống ở đây thoải mái hơn và phồn thịnh hơn.

Các bối cảnh mang tính lịch sử này đã tạo nên hình ảnh người miền Nam là như thế nào: chúng tôi nói giọng kéo dài, thong dong và với cách nói thẳng thừng, chúng tôi có các món ăn thơm ngon, quyến rũ, pha trộn từ nhiều vùng miền, và chúng tôi có được góc nhìn tiến bộ, cởi mở, gần gũi với khuynh hướng của thế giới. Không có gì ngạc nhiên khi miền Nam Việt nam đã háo hức đón nhận kiểu trang phục, phong cách và văn hóa Mỹ trong khoảng thời gian từ 1950-1970.

Nhưng đó không chỉ là vấn đề của các tính cách đặc trưng hay ẩm thực, tính địa phương chủ nghĩa tới mức cực đoan của nó đã nhiều lần dẫn đến việc người Việt giết hại người Việt. Nhà văn Huy Đức đã miêu tả Việt nam như một ngôi nhà mà “tường của nó được xây bằng xương và máu”. Đó không chỉ là phép ẩn dụ.

Bắc chống Nam

Một cuộc nội chiến trong thế kỷ 17 đã thực sự trở thành một điềm báo kỳ quái cho các sự kiện của 3 thế kỷ sau này. Miền Bắc và miền Nam đã bị tách thành hai thể chế: Đàng Ngoài và Đàng Trong, là một cách văn vẻ để chỉ “kẻ bên ngoài” và “người bên trong”. Các Chúa nhà Trịnh cai trị tại miền Bắc, còn nhà Nguyễn cai quản miền Nam. Cuối cùng, vào năm 1802 nhà Nguyễn ở miền Nam đã thắng được các đối thủ họ Trịnh, thống nhất đất nước dưới sự bảo hộ của miền Nam. Một liên quan mơ hồ với thời kỳ gây nhiều tranh cãi này vẫn còn trong ngôn ngữ của chúng ta: đến tận bây giờ người Việt vẫn nói rằng họ đi “ra” Hà nội và đi “vào” Sài gòn.

Cuộc nội chiến trong thế kỷ 20 giữa miền Bắc và miền Nam đã là một sự lặp lại ngược lại. Hiệp định Geneva lại một lần nữa, chia Việt nam thành hai phần theo hai hướng – những người cộng sản tại miền Bắc và những người theo phe dân chủ ở lại miền Nam – với một cuộc tổng tuyển cử toàn quốc sẽ được ấn định trong vòng hai năm nhằm thống nhất đất nước. Hồ chí Minh được cho là sẽ thắng cử. Biết được điều đó, Ngô Đình Diệm đã tuyên bố thành lập một nước cộng hòa độc lập tại miền Nam, mà về kỹ thuật thì không phải là người ký kết Hiệp định Geneva và không còn bị Hiệp định này ràng buộc. Hoa kỳ ủng hộ chính quyền miền Nam Việt nam phi cộng sản, và đổ vào đó các cứu trợ tài chính. Chiến thắng của miền Bắc năm 1975 lại một lần nữa thống nhất đất nước, nhưng tùy theo vị thế người ta đánh giá sự kiện đó khác nhau. Phụ thuộc vào việc bạn nói chuyện với ai, mà ngày 30/4/1975 – ngày Sài gòn thất thủ trước Quân đội Nhân dân Việt nam và Việt cộng – sẽ được coi là một cuộc giải phóng hoặc là một cuộc xâm lăng.

“Phụ thuộc vào việc bạn nói chuyện với ai, mà ngày 30/4/1975 – ngày Sài gòn thất thủ trước Quân đội Nhân dân Việt nam và Việt cộng – sẽ được coi là một cuộc giải phóng hoặc là một cuộc xâm lăng.”

Mẹ tôi thường xuyên nhắc nhở, rằng tôi là người miền Nam. Khi tôi lần đầu tiên theo học lớp tiếng Việt tại trường Cao học và bắt đầu phát âm các phụ âm v, qu, và âm n ở cuối từ, mẹ và các dì lớn tuổi la lên, rằng tôi đang “trở thành một gã Bắc kỳ”. Trong lớp, tôi rất nhanh chóng hiểu ra rằng tiếng Việt mà tôi sử dụng ở nhà mang đậm dấu vết ngôn từ của thời trước 75. Một số lượng lớn bất thường những người miền Nam đã bứng chính bản thân mình sang nơi khác vào những năm 70-80, đã tạo lập các cộng đồng mà cũng như những viên nang, thời gian ở đó như dừng lại.

Tuy nét miền Nam trong giọng nói tiếng Việt của tôi hiện và ẩn tùy thuộc vào mức độ tôi say xỉn đến cỡ nào, nhưng niềm tự hào về bản sắc đó trong tôi luôn lộ rõ. Ngày đầu tiên trên lớp tiếng Việt trình độ cao tại Trường Đại học Nhân văn và Khoa học Xã hội Thành phố Hồ chí Minh năm 2012, giáo sư hỏi tôi “Will là người gì?”

Không nghĩ ngợi nhiều, tôi trả lời, “Will là người Nam”.

Bất ngờ nhưng ngạc nhiên một cách thú vị, bà giáo sư nói, trong suốt 30 năm giảng dạy, bà chưa từng nghe một câu trả lời như vậy từ những ai “sinh ra ở nước ngoài”. Mặc dù tôi đã sửa ngay, Will là người Mỹ gốc Việt, nhưng để lại dấu ấn của sự lăn tăn trong bản sắc.

Các cuộc trò chuyện

Các tìm hiểu của tôi về lịch sử giữa miền Bắc và miền Nam thường bao gồm các cả việc vặn vẹo các bạn người Bắc về các đề tài nhạy cảm. Một lần tôi hỏi vị giáo sư người Việt của tôi trong trường Đại học tại Hoa kỳ về một trong các tên gọi của cuộc chiến tranh Việt nam – Chiến tranh chống Mỹ cứu nước – và là điều đã ngụ ý rõ ràng rằng người miền Nam là kẻ đã cộng tác với phe tư bản. (Chỉ lưu ý, Tổng thống đầu tiên của miền Nam Việt nam, ông Ngô Đình Diệm và người em của ông là Ngô Đình Nhu, cả hai đã bị ám sát trong sự hỗ trợ thầm lặng của Hoa kỳ, bởi không đủ ngoan ngoãn nghe lời). Các khẩu hiệu tuyên truyền sau này trên các áp phích trên đường phố Sài gòn cũng là một sự ngỡ ngàng.

Dĩ nhiên là tôi đã nghiên cứu kỹ cả phía bên kia, tôi đọc hàng loạt sách báo, và xem không biết bao nhiêu cuộc phỏng vấn các nhân vật thuộc bên cộng sản, cả những người ngồi tại Hà nội, và cả những người đóng quân trong rừng sâu miền Nam Việt nam.

Trong đợt về Việt nam lần đầu tiên vào mùa hè năm 2007, tôi đã sử dụng quyền tự do của mình khi làm dự án nghiên cứu về văn hóa đồng tính tại Sài gòn để thi thoảng hỏi han người dân các suy nghĩ của họ về cuộc chiến, về cuộc sống sau năm 75, về chính phủ hiện nay của họ.

“Những tấm áp phích sặc sỡ này… có ở khắp nơi. Trông thật lạ… nhỉ?“ Đấy là cách tôi mở đầu đề tài với người lái xe ôm. Một cách đời thường. Với một kết thúc mở. Các dấu ấn của sự tuyên truyền, với các hình khối, màu sắc nghiêm túc, hình ảnh với phong cách Xô viết đã thực sự là một sự lạ lẫm đối với tôi. Đó là các sản phẩm do chính phủ đặt hàng, công khai mang dấu hiệu chính trị, ca ngợi sự lãnh đạo của Đảng cộng sản trong lịch sử, tại mảnh đất miền Nam hoàn toàn “giải phóng” trên đất nước Việt nam phát triển, “hiện đại”, văn minh. Và nó thực sự có mặt ở khắp mọi nơi. Lái xe đi theo vô số các dấu ấn đang rải rác khắp thành phố, tôi đã tận dụng cơ hội để hỏi người lái xe máy về suy nghĩ của họ đối với thể chế chính trị hiện nay.

“Họ là một phường lừa đảo”

“Họ có thiết gì đến người dân”

Một người lái xe cho tôi đi ngang một ngôi nhà khá lớn, anh cho biết, đó là dinh thự của một nhân vật nổi tiếng trong Đảng. Những người lao động làm nghề lái xe này cùng có chung một suy nghĩ về sự vụ lợi.

Câu chuyện của một người bà con người Nam lớn tuổi cũng khá thú vị, bởi bà đủ nhiều tuổi để trải nghiệm công cuộc “giải phóng” và các năm tháng tiếp sau đó. Tôi được gặp bà thông qua bạn bè của gia đình của mẹ tôi. (Mẹ tôi lo ngại cho sự an toàn của tôi, tôi là người đầu tiên trong gia đình trở về, từ khi rời bỏ Việt nam, và tôi sẽ đi hoàn toàn một mình với tư cách là một đứa trẻ sinh trưởng trong một gia đình “cộng tác với địch”).

Vừa đến nhà, tôi đã thấy ấn tượng, bởi căn nhà rộng và hiện đại. Căn nhà có mặt bàn bếp bằng đá, sàn gỗ cứng, bộ bàn ghế bằng gỗ anh đào kiểu cổ điển, ấn tượng. Nó sang trọng so với tiêu chuẩn ở Việt nam; với ít nhất là 4 chiếc xe máy trên khoảng sân rộng, rõ ràng là gia đình này khá may mắn.

Bà và tôi ngồi trong phòng khách, nói những chuyện thông thường về gia đình, cho đến khi câu chuyện quay sang đề tài cuộc sống ngay sau 30/4/1975.

Đến lúc này, bà đứng dậy khép tất cả các cửa và cửa sổ, rồi hạ rèm. Bà hạ giọng thì thầm cho đến tận cuối câu chuyện. Dưới thời Cộng hòa, gia đình bà là gia đình làm ăn và đã tích cóp được một phần tài sản không nhỏ. Sau khi cộng sản vào thành phố, biết được ảnh hưởng của gia đình, các thành viên của đảng tại địa phương đã tìm được lý do để chiếm đoạt ngôi nhà. Lúc đó, không thể chống lại lệnh chuyển, vì thế gia đình đã quyết định làm việc trong chế độ mới, họ thiết lập đủ các quan hệ chính trị để đòi lại căn nhà trong vòng khoảng chừng một thập kỷ. Câu chuyện của bà hàm chứa một độ khinh khi đáng kể đối với những người thuộc bộ máy quyền lực, nhưng sự mềm dẻo, kiên trì, tính tháo vát của gia đình đã làm lu mờ mọi điều khác trong tôi. Đó là một sự bất công được hoàn sửa lại bằng sự thao túng đầy mưu mẹo trong một hệ thống chính trị xa lạ được du nhập. Vì thế bà vẫn đầy hoảng sợ khi cả 30 năm sau nói về mức độ giám sát để thâm nhập và đàn áp của nhà nước đang đè lên cuộc sống của người dân Việt.

Một góc nhìn khác được hình thành nhờ một người bán bưu ảnh tuyên truyền ở miền Bắc. Thấy tôi qua lại cửa hàng của cô nhiều lần, lại đoán tôi là Việt kiều, cô chủ động nói chuyện với tôi về lịch sử và chính trị.

Tôi hơi bất ngờ nhưng vui mừng vì sự thân thiện và nhiệt tình của cô muốn giúp tôi hiểu về Việt nam. Cô nói tôi có thể hỏi cô bất cứ điều gì tôi muốn. Biết tôi xuất thân từ một gia đình miền Nam đã bỏ ra đi ngay sau chiến tranh, cô biết tôi còn đủ nghi ngờ đối với chủ nghĩa cộng sản và thể chế chính trị hiện tại, và cô cố gắng dùng hết khả năng để tìm lý lẽ chứng minh cho bên thứ hai. Cô nói cô đã vào thành phố Hồ chí Minh ngay sau giải phóng.

“Khi người ta làm việc chống lại những người chiến thắng, thì một cách tự nhiên, người ta sẽ thấy sợ hãi khi họ xuất hiện”

Tôi đi thẳng ngay vào các vấn đề gai góc. Tại sao ở miền Nam lại có nhiều người bỏ đi như thế? Trại cải tạo là cái gì? Tại sao nhà chức trách gọi chính thể hiện nay là “dân chủ” trong khi nó chỉ do một đảng cầm quyền?

“Người ta bỏ đi bởi vì sợ bị báo thù”, cô nói. “Khi người ta làm việc chống lại những người chiến thắng, thì một cách tự nhiên người ta sẽ thấy sợ hãi khi họ xuất hiện”.

Trại cải tạo, cô tiếp tục nói, không tồi tệ chút nào: “Ở những trại mà tôi đến có các khu vườn rất đẹp và các thảm hoa. Trong mọi trường hợp, cháu cần hiểu tình thế mà chính quyền mới đang phải đối mặt. Cháu có toàn bộ dân chúng là những người lớn lên dưới chế độ của kẻ thù. Khi cháu nắm được chính quyền, cháu phải đảm bảo được rằng những người này sẽ cộng tác, cháu phải đảm bảo được rằng nhóm người này được giáo dục theo cách thức của chế độ mới”.

Câu trả lời của cô bắt đầu không còn chắc chắn khi nói đến chế độ “dân chủ” hiện nay. “Chúng tôi có bầu cử. Chúng tôi có bỏ phiếu. Chúng tôi có các đại biểu, những người này làm thành Quốc hội”, cô nói.

“Vâng, nhưng tất cả những điều đó có nghĩa lý gì nếu như người ta chỉ có thể lựa chọn các đại biểu của một đảng”, tôi phản đối. “Nếu tất cả đều buộc phải tuân theo một hệ tư tưởng, có cùng các ý tưởng, bầu chọn mới là một điều đáng phải tranh luận. Nền dân chủ đích thực luôn có nhiều đảng phái”. Cô không đồng ý, và khẳng định rằng bởi vì các cơ quan nọ có tồn tại, cho nên Việt nam có dân chủ.

Sự thuyết phục và dân chủ

Để chắc chắn, cần phải nói thêm, sự thật là một đề tài nhạy cảm cho cả hai bên; tôi đã lớn lên và bị mắc lại trong phe chống cộng, chứ không phải là trong phe chống tư bản. Nhiều các cố gắng khác nhau để cải thiện tình hình đã dẫn tới những khoảng khắc khó xử. Tôi nhớ một câu chuyện giữa mẹ và dì tôi, mẹ nói mẹ thuận lòng để nhà nước cộng sản giữ cho đất nước về thành một mối và phát triển kinh tế ở một mức đủ nhanh, nhưng dì tôi ngay lập tức gạt đi, rằng cậu tôi – người đã phục vụ trong quân đội Việt nam Cộng hòa – sẽ cho dì một trận nếu như cậu nghe dì nói điều gì tương tự.

Đến hôm nay tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu, càng ngày tôi càng giữ cách tiếp cận cuộc chiến và các hệ tư tưởng cạnh tranh của nó một cách ít phân cực hơn, nhiều sắc thái hơn so với mẹ tôi có lẽ sẽ hài lòng. Trong một cuộc phỏng vấn của BBC, người ta đã hỏi bà Nguyễn Thị Bình, người miền Nam, cựu Bộ trưởng Bộ ngoại giao của Chính phủ lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt nam và là một nhân vật cộng sản nổi tiếng tại Hiệp định Paris, bà nghĩ gì về những người Việt bất đồng chính kiến và ước nguyện của họ cho một dân tộc tốt đẹp hơn. Bà vặn lại: “Họ có khác gì tôi đâu?”

Sự phân chia lưỡng cực “cái thiện chống cái ác” đã ăn quá sâu trong các câu chuyện của miền Bắc và miền Nam đến mức chưa bao giờ tôi ngờ nó đến mức này, cho đến khi tôi gặp nhận xét này. Những con người ấy, những người cộng sản ấy đã ngã xuống cho lý tưởng, cho đất nước của mình và có lẽ đã ngã xuống một cách có ý nghĩa nhất cho đồng bào của mình. Phải chăng chúng ta có thể tin theo cách nghĩ đầy hoài nghi rằng những người đã chiến đấu trên chiến tuyến của miền Bắc đã hy sinh cả tuổi xuân của cuộc đời mình, và đôi khi hy sinh tất cả cuộc đời mình, chỉ đơn giản là để nắm quyền trên cả xương máu của những người cùng quê hương Việt nam?

Một mặt khác, miền Nam đấu tranh cho cái gì? Đào sâu trong các cuốn sách lịch sử Hoa kỳ, người ta khó có thể tìm thấy một lời giải đáp thực sự, được lý giải kỹ càng, ngoại trừ câu trả lời theo “thuyết domino”, và thuyết này lý giải rằng một đất nước rơi vào tay chủ nghĩa cộng sản sẽ tạo ra hiệu ứng domino trong phạm vi các nước lân cận. Đọc các tài liệu như vậy thì rất khó mà không ngả theo quan điểm (của Hà nội) cho rằng miền Nam Việt nam chỉ là một thực thể do Hoa kỳ dựng nên. Thực tế là, càng nghiên cứu tôi càng ngộ ra thêm sự mâu thuẫn trong chính người dân miền Nam, mà đã dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng đầy lúng túng của miền Nam Việt nam.

Khi được hỏi, tại sao họ lại chiến đấu và chiến đấu vì lý do gì, những người lính miền Nam Việt nam thường tỏ ra không được chắc chắn lắm với lý do của chính mình. Giày và quân phục bị những người lính đào ngũ trút ra và bỏ lại trên đường ngày 30/4/1975 đã minh chứng cho thực tế này.

Có thể trong thời gian chiến tranh cư dân miền Nam Việt nam chưa có đủ khả năng để trả lời câu hỏi “chúng ta chiến đấu cho cái gì?” nhưng sự quản lý kinh tế yếu kém và sự đàn áp về chính trị sau khi thống nhất trong vài thập kỷ tiếp đó có lẽ đã và đang mang lại cho họ một câu trả lời hùng hồn, đặc biệt là đối với những người không có khả năng bỏ chạy ra khỏi đất nước.

Đầu những năm 2010, khoảng gần một thập kỷ tìm kiếm và đọc, góc nhìn của tôi trưởng thành dần, từ chỗ “công nhận bên mình có thể đã ‘sai’ đến chỗ “không được quên một thực tế là nền dân chủ mà miền Nam cố gắng theo đuổi, còn cao thủ hơn chế độ toàn trị mà chủ nghĩa cộng sản đã đưa vào miền Bắc”. Cả hai đều là hệ tư tưởng được du nhập từ nước ngoài, và thực tế là bên này đánh bại được bên kia đã không mang lại bất cứ lợi lộc nào. Như Dương Thu Hương, nhà văn và nhà bất đồng chính kiến Việt nam đã phát biểu chí lý “không phải lúc nào cái đẹp cũng chiến thắng”.

Phim ảnh và truyền thông vốn bị người Bắc chi phối hoàn toàn, sự thách thức của người Nam đang dần dần lộ diện. “Chỉ đến khi đánh mất một điều gì đó, thì ta mới biết trân trọng nó”, bản trailer năm 2017 của bộ phim Cô Ba Sài gòn (The Tailor) bắt đầu. Ngay sau giọng nói miền Nam dẫn phim là hình ảnh cận cảnh tòa thị chính Sài gòn, ống kính chiếu trực diện cây cột cờ – trên đó là cờ của Việt nam Cộng hòa bay bay. Cờ đỏ với ba sọc vàng. Đầy hàm ý nhưng dễ nhận biết với những ai có ý tìm hiểu.

Ống kính từ từ quay cảnh thịnh vượng về kinh tế, và cảnh các tà áo dài truyền thống sống động, để nhấn mạnh nền văn hóa Việt nam nở hoa kết trái dưới chế độ “phát xít” và “bù nhìn”. Những hình ảnh này được đưa lên màn ảnh đã làm xói lở trực tiếp câu chuyện của người cộng sản về việc Sài gòn cần được “giải phóng”. Và một câu hỏi quan trọng thường được đặt ra giữa các nhà bất đồng chính kiến cả trong và ngoài nước là “ai giải phóng ai?” Phải chăng miền Bắc nghèo khổ quả thật đã giải phóng được miền Nam sung túc? Hơn nữa miền Nam cần được giải phóng khỏi điều gì? Giải phóng khỏi cuộc sống tiện nghi, sung túc và yên bình chăng?

Bộ phim đề cao việc bảo tồn tà áo dài – một trang phục truyền thống của Việt nam – đề cao hơn cả các mốt phương Tây trong thập niên 1960 tại Sài gòn, nhưng thông điệp nổi loạn, được bọc trong sắc phục là một bộ phim ngây thơ về mốt, là không thể lẫn. Mất mát của miền Nam Việt nam về mặt chính trị là nặng nề hơn so với mặt văn hóa: người dân không còn được sở hữu các quyền tự do, dân chủ và môi trường xã hội dân sự sống động. Mặc dù việc thực thi các quyền này ở miền Nam Việt nam chưa phải là hoàn hảo, quyền tự do biểu đạt khá thoải mái đã mang lại sự phồn thịnh và một xã hội có chất lượng tốt hơn so với những gì Việt nam ngày nay hiện đang có. Nhiều người Việt, không thể thể hiện thái độ không hài lòng của mình với hiện trạng của hòm phiếu bầu, đành bỏ phiếu bằng chân. Bỏ nước ra đi là giấc mơ của những ai có điều kiện làm như thế. Hà nội từng sẵn sàng thừa nhận Việt nam bị chảy máu chất xám.

Dẫu vậy, cần phải công nhận rằng cuộc chiến tranh là một bản tuyên ngôn của cả miền Bắc và miền Nam đều mong muốn điều tốt đẹp nhất cho người dân Việt, mặc dù mỗi bên chọn một con đường hoàn toàn khác nhau. Sẽ là hoài nghi đến mức không thể tha thứ được nếu tin vào điều ngược lại rằng cả hai chính quyền đều không phải là chủ thể nguyên vẹn do các cá thể người Việt yêu nước tạo thành. Cội rễ của sự tranh chấp bắt nguồn ở sự cạnh tranh của cả hai bên để trở thành phe duy nhất đúng. Cả hai miền Bắc và Nam đều có lý do để tin mình là chính đáng – một thực tế mà người Việt cả trong nước và hải ngoại vẫn chưa hoàn toàn chấp nhận

Trên giấy tờ và về mặt ngoại giao chỉ có một Việt nam là “thật”. Mặc dù miền Nam Việt nam đã không còn tồn tại kể từ 30/4/1975, nó vẫn sống trong tim và trong tâm trí của hàng triệu người Việt không ưa gì chế độ độc tài cộng sản. Nó tiếp tục sống trong một thực tế là sự vắng mặt bị bắt buộc của nó trong mọi cuộc thảo luận trong lòng dân tộc Việt. Một sự im lặng, về bản chất là sự cấm đoán đối với lá cờ vàng ba sọc đỏ, là không được nhắc đến miền Nam Cộng hòa trong nghĩa tích cực, là cấm mọi quan hệ đối với thể chế cũ này, một cách nào đó, lại đang tiếp tục duy trì sự tồn tại của miền Nam Việt nam. Nếu như lịch sử có chỉ ra cho ta những bài học, thì đó là miền Nam không quên.

WILL NGUYỄN, Thanh Mai dịch

———————–

Tác giả Will Nguyễn tự cho mình là “con mèo thí nghiệm của Schrödinger”, giữa phương Đông và phương Tây. Tùy theo góc nhìn của mỗi người mà anh có thể là người Việt, hay là người Mỹ. Will tốt nghiệp trường Đại học Yale năm 2008, với bằng cử nhân ngành Các nghiên cứu về Đông Á (Bachelor in East Asian Studies). Anh vừa tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ tại trường Lee Kuan Yew ngành Hành chính công (Public Policy), trong đó anh đã tiếp tục theo đuổi đề tài lịch sử, văn hóa và chính trị Việt nam.

Nguồn: https://www.thevietnamese.org/2018/04/north-south/

__._,_.___

---

Posted by: Truc Chi